De belastingbetaler verdwijnt
De kunst van het belasten bestaat erin om de gans zodanig te plukken dat je zoveel mogelijk veren bekomt met zo weinig mogelijk hissen, zo adviseerde de Franse minister van financie Jean-Baptiste Colbert aan Lodewijk XIV. Dat advies geldt de dag van vandaag nog steeds. Probleem is enkel dat ganzen in de 17e eeuw niet konden gaan vliegen. Nu kunnen ze dat wel.
We leven anno 2012 in een alsmaar kleiner wordende wereld, waar nationale grenzen steeds minder voorstellen. Globalisatie, het boewoord van de vakbonden, heeft niet enkel gevolgen voor multinationals, maar ook voor spaarders en ondernemers. Meer en meer Belgen wonen, werken, spenderen hun vrije tijd of genieten van hun oude dag in het buitenland. Ook investeren en beleggen in het buitenland is de voorbije jaren heel wat makkelijker geworden. Met een klik van de muis kan een belegger in Antwerpen nu 100 aandelen IBM kopen in New York. Een textielfabrikant uit Gent kan zijn producten just-in-time laten vervaardigen in Hongkong en een chocolatier uit Brussel kan zijn truffels wereldwijd verkopen via een offshore website, waarna ze bij de klant aan huis geleverd worden door UPS of DHL.
Het gevolg van dit alles is “fiscale concurrentie”, een wedloop tussen de schatkisten van verschillende staten in de hoop meer kapitaal aan te trekken door het bieden van betere voorwaarden en lagere belastingen. Fiscale concurrentie is een vies woord in de oren van bueaucraten en anti-globalisatie-betogers, aangezien het op langere termijn automatisch leidt tot lagere belastingen, een evolutie waar de Belgische spaarder en ondernemer alleen wel bij kunnen varen. Waar iemand belastingen betaalt en hoeveel hij betaalt, is niet langer afhankelijk van zijn woonplaats, maar van zijn ingenuiteit. Wie de fiscus beu is, hoeft niet langer te verhuizen naar de Bahamas, hij kan er gewoon zijn centen naartoe sturen.
Waaraan denkt u als u het woord Bahamas hoort? Juist, maagdelijk witte stranden, diepblauwe zeeën, wuivende kokospalmen en... mannen in maatpak met een koffertje zwart geld in de hand. Dit stereotype beeld willen we hier doorbreken. De kernboodschap die we u willen meegeven, is dat werken via zogenaamde belastingparadijzen geenszins tegen de fiscale regels dient in te druisen. Het is gewoon gebruik maken van de creatieve fiscale mogelijkheden die zich aanbieden op internationaal niveau. Zoals een boekhouder gebruik maakt van een patrimoniumvennootschap of van een constructie met vruchtgebruik, zo doet een internationaal georiënteerde fiscalist een beroep op grensoverschrijdende structuren. Dit is dus zeker geen handleiding tot belastingontduiking. Integendeel, onze betrachting is om op een toegankelijke manier aan te geven wie op welke manier zijn fiscaal voordeel kan doen buiten Belgie.
Belastingontwijking – of het legaal vermijden van belastingen in tegenstelling tot het illegaal ontduiken ervan – is waarschijnlijk even oud als de belastingen zelf. De oudste vermeldingen van belastingontwijking in de literatuur zijn zowat 3.700 jaar oud. Ze komen uit Mesopotamie (het huidige Irak) waar de wijze koning Hammurabi een boete oplegde aan belastingontwijkers die de Eufraat rivier overzwommen om zo de tol voor de overzetboot te ontwijken. Belastingontwijking is ook de reden waarom heel wat Middeleeuwse gebouwen dichtgemetselde ramen hebben. Oorzaak was de invoering van een onroerende belasting in de 17e eeuw op basis van het aantal ramen in een huis. In Amsterdam betaalden burgers in die tijd een belasting op basis van de breedte van hun woning. Niet toevallig zijn de oude burgerwoningen aan de Amsterdamse grachten allemaal smal en diep. Anno 2005 heeft legale belastingontwijking wat meer voeten in de aarde dan gewoon een raam dichtmetselen. Internationale fiscale planning is een fiscaal en juridisch steekspel tussen de cliënt, zijn bankiers en zijn fiscale adviseurs aan de ene kant en de fiscus aan de andere kant.
Volgens sommigen is er geen toekomst meer voor belastingparadijzen, juist door het steeds kleiner worden van de wereld, de voortschrijdende informatisering en dito informatie-uitwisseling. Dit is misschien voor een stuk zo, maar dan wel alleen voor de amateurs die inderdaad de wereld afschuimen met hun koffertje vol zwart geld. Deze “kofferreizigers” zullen voortaan zo goed als overal wandelen worden gestuurd. Voor belastingplichtigen die gewoon hun recht opeisen om de minst belaste te kiezen, zijn er internationaal echter nog tal van mogelijkheden.
Wie zal er in de toekomst nog bereid zijn om in België te wonen, er na jarenlang hard werken een uitvinding te doen en meer dan 50% van de winst af te staan aan de staat? Dan neem je beter een patent op die uitvinding, waarna je het vervolgens registreert op naam van een vennootschap in Nevis. De goederen laat je produceren in een vrijhandelszone in Maleisië door een handelsvennootschap die in Delaware (VS) werd opgericht. De goederen worden rechtstreeks per koerier verstuurd naar de klant in België, die ze via het internet heeft besteld. De server die de bestellingen opneemt, staat in Bermuda. De klanten betalen online op de Zwitserse rekening van de handelsmaatschappij in Delaware, die op haar beurt royalty's betaalt aan de vennootschap in Nevis. En intussen zit de bedrijfsleider op zijn jacht, dat onder Panamese vlag rondvaart in internationale wateren. Fictie? Misschien wel, maar hoe lang nog? Laat u meenemen op de fascinerende reis doorheen de wereld van de belastingparadijzen. Veel leesgenot.
Iven De Hoon
